אידיש
1
אִין יֶענֶעם טָאג אִיז יֵשׁוּעַ אַרוֹיסְגֶעגַאנְגֶען פוּן דֶעם הוֹיז אוּן הָאט זִיךְ גֶעזֶעצְט בַּיים יַם.
2
אוּן סֶע הָאט זִיךְ פַארְזַאמְלְט אַרוּם אִים אַ גְרוֹיסֶער עוֹלָם, אַזוֹי, אַז עֶר אִיז אַרַיינְגֶעגַאנְגֶען אִין אַ שִׁיף, אוּן הָאט זִיךְ אַנִידֶערְגֶעזֶעצְט; אוּן דָאס גַאנְצֶע פָאלְק אִיז גֶעשְׁטַאנֶען בַּיים בְּרֶעג.
3
אוּן עֶר הָאט צוּ זֵיי גֶערֶעדְט אַ סַך מִיט מְשָׁלִים, אוּן גֶעזָאגְט: זֶעט, דֶער זֵייעֶר אִיז אַרוֹיסְגֶעגַאנְגֶען זֵייעֶן.
4
אוּן בְּעֵת עֶר הָאט גֶעזֵייט, אִיז טֵייל זְרִיעֶה גֶעפַאלְן בַּיים וֶועג, אוּן דִי פֵייגְל זֶענֶען גֶעקוּמֶען אוּן הָאבְּן זִי פַארְצֶערְט.
5
אוּן אַנְדֶערֶע אִיז גֶעפַאלְן אוֹיף פֶעלְזִיק לַאנְד, וואוּ זִי הָאט נִישְׁט גֶעהַאט קֵיין סַך עֶרְד; אוּן זִי הָאט תֵּיכֵּף אוֹיפְגֶעשְׁפְּרָאצְט, וַוייל זִי הָאט נִישְׁט גֶעהַאט קֵיין טִיפְקַייט פוּן עֶרְד;
6
אוּן אַז דִי זוּן אִיז אוֹיפְגֶעגַאנְגֶען, אִיז זִי פַארְטְרִיקְנְט גֶעוָוארְן, אוּן מַחְמַת זִי הָאט נִישְׁט גֶעהַאט קֵיין וָוארְצְלֶען, אִיז זִי פַארְוֶועלְקְט גֶעוָוארְן.
7
אוּן אַנְדֶערֶע אִיז גֶעפַאלְן צְוִוישְׁן דֶערְנֶער, אוּן דִי דֶערְנֶער זֶענֶען אוֹיפְגֶעוַואקְסְן אוּן הָאבְּן זִי דֶערְשְׁטִיקְט.
8
אוּן אַנְדֶערֶע אִיז גֶעפַאלְן אוֹיף גוּטֶער עֶרְד, אוּן הָאט אַרוֹיסְגֶעגֶעבְּן תְּבוּאָה, טֵייל הוּנְדֶערְטְפַאךְ, טֵייל זֶעכְצִיק, טֵייל דְרַייסִיקְפַאךְ.
9
דֶער, וָואס הָאט אוֹיעֶרְן, זָאל הֶערְן.
10
אוּן דִי תַּלְמִידִים הָאבְּן גֶענֶעעֶנְט, אוּן הָאבְּן צוּ אִים גֶעזָאגְט: פַארְוָואס רֶעדְסְטוּ צוּ זֵיי מִיט מְשָׁלִים?
11
הָאט עֶר גֶעעֶנְטְפֶערְט, אוּן צוּ זֵיי גֶעזָאגְט: אַייךְ אִיז גֶעגֶעבְּן גֶעוָוארְן צוּ פַארְשְׁטֵיין דִי סוֹדוֹת פוּן דֶעם מַלְכוּת־שָׁמַיִם, אָבֶּער צוּ זֵיי אִיז דָאס נִישְׁט גֶעגֶעבְּן גֶעוָוארְן.
12
וָוארִים דֶער, וָואס הָאט, דֶעם וֶועט גֶעגֶעבְּן וֶוערְן, אוּן עֶר וֶועט הָאבְּן בְּשֶׁפַע; אָבֶּער דֶער, וָואס הָאט נִישְׁט, פוּן דֶעם וֶועט אַוֶועקְגֶענוּמֶען וֶוערְן אֲפִילוּ דָאס, וָואס עֶר הָאט.
13
דֶערִיבֶּער רֶעד אִיךְ צוּ זֵיי מִיט מְשָׁלִים, וַוייל הַגַם זֵיי זֶעעֶן, זֶעעֶן זֵיי נִישְׁט; אוּן הַגַם זֵיי הֶערְן, הֶערְן זֵיי נִישְׁט, אוּן פַארְשְׁטֵיין אוֹיךְ נִישְׁט.
14
אוּן אוֹיף זֵיי אִיז מְקוּיָם גֶעוָוארְן דִי נְבוּאָה פוּן יְשַׁעְיָהוּ, וָואס זָאגְט: הֶערְן וֶועט אִיר הֶערְן, אוּן נִישְׁט פַארְשְׁטֵיין, אוּן זֶען וֶועט אִיר זֶען, אוּן דָאךְ נִישְׁט זֶען.
15
וָוארִים פֶעט אִיז דָאס הַארְץ פוּן דֶעם דָאזִיקְן פָאלְק, אוּן זֶעייֶערֶע אוֹיעֶרְן שְׁוֶוער צוּ הֶערְן, אוּן זֵייעֶרֶע אוֹיגְן הָאבְּן זֵיי פַארְמַאכְט, טָאמֶער וֶועלְן זֵיי זֶען מִיט זֵייעֶרֶע אוֹיגְן, אוּן הֶערְן מִיט זֵייעֶרֶע אוֹיעֶרְן, אוּן פַארְשְׁטֵיין מִיט זֵייעֶר הַארְץ, אוּן זִיך אוּמְקֶערְן אוּן אִיךְ זָאל זֵיי הֵיילְן.
16
אָבֶּער וואוֹיל אִיז צוּ אַייעֶרֶע אוֹיגְן, וַוייל זֵיי זֶעעֶן, אוּן אַייעֶרֶע אוֹיעֶרְן, וַוייל זֵיי הֶערְן.
17
וָוארִים בֶּאֱמֶת, אִיךְ זָאג אַייךְ, אַז אַ סַך נְבִיאִים אוּן צַדִיקִים הָאבְּן בַּאגֶערְט צוּ זֶען וָואס אִיר זֶעט, אוּן הָאבְּן עֶס נִישְׁט גֶעזֶען, אוּן צוּ הֶערְן וָואס אִיר הֶערְט, אוּן הָאבְּן עֶס נִישְׁט גֶעהֶערְט.
18
הֶערְט דֶערִיבֶּער אִיר דָאס מָשָׁל מִיט דֶעם זֵייעֶר.
19
אִיטְלֶעכֶער וָואס הֶערְט דָאס וָוארְט פוּן דֶעם מַלְכוּת אוּן פַארְשְׁטֵייט עֶס נִישְׁט, קוּמְט דֶער דֶער רָשָׁע אוּן רוֹיבְּט דָאס, וָואס אִיז פַארְזֵייט גֶעוָוארְן אִין זַיין הַארְץ; דָאס אִיז דֶער, וָואס אִיז פַארְזֵייט גֶעוָוארְן בַּיים וֶועג.
20
אוּן דָאס, וָואס אִיז פַארְזֵייט גֶעוָוארְן אוֹיף פֶעלְזִיק לַאנְד, דָאס אִיז דֶער, וָואס הֶערְט דָאס וָוארְט אוּן נֶעמְט עֶס תֵּיכֵּף אוֹיף מִיט שִׂמְחָה;
21
אָבֶּער אַזוֹי וִוי עֶר הָאט נִישְׁט קֵיין וָוארְצְל אִין זִיךְ, פַארְבְּלַייבְּט עֶר נָאר אוֹיף אַ וַוייל; אוּן וִוי נָאר סֶע קוּמֶען אָן לַיידְן אוּן רְדִיפוֹת צוּלִיבּ דֶעם וָוארְט, וֶוערְט עֶר תֵּיכֵּף גֶעשְׁטְרוֹיכְלְט.
22
אוּן דָאס, וָואס אִיז פַארְזֵייט גֶעוָוארְן צְוִוישְׁן דֶערְנֶער, דָאס אִיז דֶער, וָואס הֶערְט דָאס וָוארְט, אוּן דִי דָאגוֹת פוּן דֶער וֶועלְט אוּן דִי אָפְּנַארֶערַיי פוּן עַשִׁירוּת דֶערְשְׁטִיקְן דָאס וָוארְט, אוּן עֶס אִיז אָן פֵּירוֹת.
23
אוּן דָאס, וָואס אִיז פַארְזֵייט גֶעוָוארְן אוֹיף גוּטֶער עֶרְד, דָאס אִיז דֶער, וָואס הֶערְט דָאס וָוארְט אוּן פַארְשְׁטֵייט עֶס; דֶער, בֶּאֱמֶת, טְרָאגְט פֵּירוֹת, אוּן בְּרֶענְגְט אַרוֹיס, טֵייל הוּנְדֶערְטְפַאך, טֵייל זֶעכְצִיק, אוּן טֵייל דְרַייסִיקְפַאךְ.
24
אַן אַנְדֶער מָשָׁל הָאט עֶר גֶעבְּרַאכְט פַאר זֵיי, אַזוֹי צוּ זָאגְן: דָאס מַלְכוּת־שָׁמַיִם אִיז גֶעגְלִיכְן צוּ אַ מֶענְטְשְׁן וָואס הָאט פַארְזֵייט גוּטֶע זְרִיעֶה אִין זַיין פֶעלְד.
25
אוּן בְּעֵת דִי מֶענְטְשְׁן זֶענֶען גֶעשְׁלָאפְן, אִיז גֶעקוּמֶען זַיין שׂוֹנֵא אוּן הָאט פַארְזֵייט וִוילְד־גְרָאז צְוִוישְׁן דֶעם וֵוייץ, אוּן אִיז אַוֶועקְגֶעגַאנְגֶען.
26
אוּן וֶוען דִי זְרִיעֶה הָאט אוֹיפְגֶעשְׁפְּרָאצְט אוּן גֶעטְרָאגְן פְרוּכְט, דֶעמָאלְט הָאט זִיךְ אוֹיךְ בַּאוִויזְן דָאס וִוילְד־גְרָאז.
27
זֶענֶען גֶעקוּמֶען דִי קְנֶעכְט פוּן דֶעם בַּעַל־הַבָּית, אוּן הָאבְּן צוּ אִים גֶעזָאגְט: הַאר, הָאסְטוּ נִישְׁט גֶעזֵייט גוּטֶע זְרִיעֶה אִין דַיין פֶעלְד? פוּנְוַואנֶען־זְשֶׁע נֶעמְט זִיךְ אוֹיף אִים וִוילְד־גְרָאז?
28
הָאט עֶר צוּ זֵיי גֶעזָאגְט: אַ שׂוֹנֵא הָאט דָאס גֶעטָאן. הָאבְּן דִי קְנֶעכְט צוּ אִים גֶעזָאגְט: וִוילְסְטוּ אֶפְשָׁר, אַז מִיר זָאלְן גֵיין אוּן זֵיי צוּנוֹיפְקְלַייבְּן?
29
הָאט עֶר גֶעזָאגְט: נֵיין, טָאמֶער וֶועט אִיר, בְּשַׁעַת אִיר וֶועט צוּנוֹיפְקְלַייבְּן דָאס וִוילְד־גְרָאז, אוֹיךְ אוֹיסְוָוארְצְלֶען מִיט זֵיי דֶעם וֵוייץ.
30
לָאזְט זֵיי בֵּיידֶע וַואקְסְן צוּזאַמֶען בִּיז שְׁנִיט־צַייט; אוּן אִין דֶער צַייט פוּן שְׁנִיט וֶועל אִיךְ זָאגְן צוּ דִי שְׁנִיטֶער: קְלַייבְּט צוּנוֹיף קוֹדֶם דָאס וִוילְד־גְרָאז אוּן בִּינְדְט עֶס אִין גַארְבְּן, כְּדֵי עֶס צוּ פַארְבְּרֶענֶען; אָבֶּער דֶעם וֵוייץ זַאמֶלְט אַיין אִין מַיין שַׁייעֶר אַרַיין.
31
אַן אַנְדֶער מָשָׁל הָאט עֶר גֶעבְּרַאכְט פַאר זֵיי, אַזוֹי צוּ זָאגְן: דָאס מַלְכוּת־שָׁמַיִם אִיז גֶעגְלִיכְן צוּ זֶענֶעפְט־זְרִיעֶה, וָואס אַ מֶענְטְשׁ הָאט גֶענוּמֶען אוּן פַארְזֵייט אִין זַיין פֶעלְד.
32
אוּן הַגַם סֶע אִיז קְלֶענֶער פוּן אַלֶע זָאמֶען, וַואקְסְט עֶס אָבֶּער אוֹיס, אִיז עֶס גְרֶעסֶער פוּן אַלֶע קְרֵייטֶעכְצֶער, אוּן וֶוערְט אַ בּוֹים, אַזוֹי, אַז דִי פֵייגְל פוּן הִימְל קוּמֶען אוּן נֶעסְטן אִין זַיינֶע צְוַוייגְן.
33
אַן אַנְדֶער מָשָׁל הָאט עֶר זֵיי דֶערְצֵיילְט: דָאס מַלְכוּת־שָׁמַיִם אִיז גֶעגְלִיכְן צוּ זוֹיעֶרְטֵייג, וָואס אַ פְרוֹי הָאט גֶענוּמֶען אוּן אַרַיינְגֶעטָאן אִין דְרַיי מָאס מֶעל, בִּיז עֶס אִיז אִינְגַאנְצְן פַארְזֵייעֶרְט גֶעוָוארְן.
34
דָאס אַלְץ הָאט יֵשׁוּעַ גֶערֶעדְט מִיט מְשָׁלִים פַארְן פָאלְק; אוּן אָן אַ מָשָׁל הָאט עֶר נִישְׁט גֶערֶעדְט צוּ זֵיי.
35
כְּדֵי עֶס זָאל מְקוּיָם וֶוערְן וָואס סֶע אִיז גֶעזָאגְט גֶעוָוארְן דוּרְךְ דֶעם נָבִיא: אִיךְ וֶועל עֶפֶענֶען מַיין מוֹיל מִיט מְשָׁלִים, אוּן רֶעדְן רֶעטֶענִישְׁן פוּן פַארְצַייטְן.
36
דֶערְנָאךְ הָאט עֶר אָפְּגֶעלָאזְט דָאס פָאלְק, אוּן אִיז אַרַיינְגֶעגַאנְגֶען אִין הוֹיז אַרַיין. אוּן זַיינֶע תַּלְמִידִים הָאבְּן גֶענֶעעֶנְט, אוּן הָאבְּן צוּ אִים גֶעזָאגְט: דֶערְקְלֶער אוּנְדְז דָאס מָשָׁל מִיט דֶעם וִוילְד־גְרָאז פוּן פֶעלְד.
37
אוּן עֶר הָאט גֶעעֶנְטְפֶערְט: דֶער, וָואס זֵייט דִי גוּטֶע זְרִיעֶה, אִיז דֶער בֶּן־אָדָם;
38
אוּן דָאס פֶעלְד אִיז דִי וֶועלְט, אוּן דִי גוּטֶע זְרִיעֶה זֶענֶען דִי זִין פוּן דֶעם מַלְכוּת; אוּן דָאס וִוילְד־גְרָאז זֶענֶען דִי זִין פוּן דֶעם רָשָׁע;
39
אוּן דֶער שׂוֹנֵא, וָואס הָאט עֶס פַארְזֵייט, אִיז דֶער שָׂטָן; אוּן דִי שְׁנִיט־צַייט אִיז דֶער סוֹף פוּן דֶער וֶועלְט, אוּן דִי שְׁנִיטֶער זֶענֶען מַלְאָכִים.
40
דֶערִיבֶּער, אַזוֹי וִוי דָאס וִוילְד־גְרָאז וֶוערְט צוּנוֹיפְגֶעקְלִיבְּן אוּן פַארְבְּרֶענְט אִין פַייעֶר, אַזוֹי וֶועט עֶס זַיין בַּיים סוֹף פוּן דֶער וֶועלְט.
41
דֶער בֶּן־אָדָם וֶועט אַרוֹיסְשִׁיקְן זַיינֶע מַלְאָכִים, אוּן זֵיי וֶועלְן צוּנוֹיפְקְלַייבְּן פוּן זַיין מַלְכוּת אַלֶע שְׁטְרוֹיכְלוּנְגֶען אוּן אוּמְרֶעכְט־טוּעֶר,
42
אוּן זֵיי אַרַיינְוַוארְפְן אִין דֶעם אוֹיוְון פוּן פַייעֶר; דָארְט וֶועט זַיין גֶעוֵויין אוּן דָאס קְרִיצְן פוּן צֵיין.
43
דֶעמָאלְט וֶועלְן דִי צַדִיקִים שֵׁיינֶען וִוי דִי זוּן אִין דֶעם מַלְכוּת פוּן זֵייעֶר פָאטֶער. דֶער, וָואס הָאט אוֹיעֶרְן, זָאל הֶערְן.
44
דָאס מַלְכוּת־שָׁמַיִם אִיז גֶעגְלִיכְן צוּ אַן אוֹצָר פַארְבָּארְגְן אִין פֶעלְד, וָואס אַ מֶענְטְשׁ הָאט גֶעפוּנֶען אוּן פַארְבָּארְגְן; אוּן פַאר שִׂמְחָה גֵייט עֶר אוּן פַארְקוֹיפְט אַלְץ, וָואס עֶר הָאט, אוּן קוֹיפְט דָאס פֶעלְד.
45
אוּן וִוידֶער אִיז דָאס מַלְכוּת־שָׁמַיִם גֶעגְלִיכְן צוּ אַ סוֹחֵר, וָואס זוּכְט שֵׁיינֶע פֶּערְל.
46
אוּן אַז עֶר הָאט גֶעפוּנֶען אַיין פֶּערְל פוּן גְרוֹיסְן וֶוערְט, אִיז עֶר גֶעגַאנְגֶען אוּן הָאט פַארְקוֹיפְט אַלְץ, וָואס עֶר הָאט גֶעהַאט, אוּן הָאט זִי גֶעקוֹיפְט.
47
אוּן וִוידֶער אִיז דָאס מַלְכוּת־שָׁמַיִם גֶעגְלִיכְן צוּ אַ נֶעץ, וָואס מֶען הָאט גֶעוָוארְפְן אִין יַם אַרַיין, אוּן וָואס הָאט אַיינְגֶעזַאמֶלְט פַארְשִׁידֶענֶע
48
אוּן וֶוען זִי אִיז פוּל גֶעוָוארְן, הָאט מֶען זִי אַרוֹיסְגֶעצוֹיגְן אוֹיפְן בְּרֶעג, אוּן זִיךְ אַנִידֶערְגֶעזֶעצְט, אוּן דִי גוּטֶע צוּנוֹיפְגֶעקְלִיבְּן אִין כֵּלִים, אוּן דִי שְׁלֶעכְטֶע אַוֶועקְגֶעוָוארְפְן.
49
אַזוֹי וֶועט עֶס זַיין בַּיים סוֹף פוּן דֶער וֶועלְט. דִי מַלְאָכִים וֶועלְן אַרוֹיסְגֵיין אוּן אָפְּשֵׁיידְן דִי רְשָׁעִים פוּן צְוִוישְׁן דִי צַדִיקִים,
50
אוּן זֵיי אַרַיינְוַוארְפְן אִין דֶעם אוֹיוְון פוּן פַייעֶר; דָארְטְן וֶועט זַיין גֶעוֵויין אוּן קְרִיצְן פוּן צֵיין.
51
הָאט אִיר דָאס אַלְץ פַארְשְׁטַאנֶען? זָאגְן זֵיי צוּ אִים: יָא.
52
אוּן עֶר הָאט צוּ זֵיי גֶעזָאגְט: דֶערִיבֶּער אִיז יֶעדֶער סוֹפֵר, וָואס אִיז גֶעוָוארְן אַ תַּלְמִיד פוּן דֶעם מַלְכוּת־שָׁמַיִם, גֶעגְלִיכְן צוּ אַ בַּעַל־הַבָּית, וָואס טוּט אַרוֹיסְבְּרֶענְגֶען פוּן זַיין אוֹצָר נַייעֶס אוּן אַלטְס.
53
אוּן עֶס אִיז גֶעוֶוען, אַז יֵשׁוּעַ הָאט גֶעעֶנְדִיקְט דִי דָאזִיקֶע מְשָׁלִים, אִיז עֶר אַוֶועקְגֶעגַאנְגֶען פוּן דָארְטְן.
54
אוּן עֶר אִיז גֶעקוּמֶען אִין זַיין אֵייגְן לַאנְד אַרַיין, אוּן הָאט זֵיי גֶעלֶערְנְט אִין זֵייעֶר שׁוּל, אַזוֹי, אַז זֵיי הָאבְּן זִיךְ גֶעחִידוּשְׁט, אוּן גֶעזָאגְט: פוּנְוַואנֶען נֶעמְט זִיךְ צוּ אִים דִי דָאזִיקֶע חָכְמָה אוּן דִי וואוּנְדֶער?
55
אִיז דָאס נִישְׁט דֶעם סְטָאלְיֶערְס זוּן? אוּן הֵייסְט נִישְׁט זַיין מוּטֶער מִרְיָם, אוּן זַיינֶע בְּרִידֶער יַעֲקֹב, אוּן יוֹסֵף, אוּן שִׁמְעוֹן, אוּן יְהוּדָה?
56
אוּן זֶענֶען נִישְׁט זַיינֶע שְׁוֶועסְטֶער אַלֶע מִיט אוּנְדְז? פוּנְוַואנֶען נֶעמְט זִיךְ דָאס אַלְץ צוּ אִים?
57
אוּן זֵיי זֶענֶען גֶעשְׁטְרוֹיכְלְט גֶעוָוארְן אִין אִים. אוּן יֵשׁוּעַ הָאט צוּ זֵיי גֶעזָאגְט: אַ נָבִיא אִיז נִישְׁט אָן כָּבוֹד, סַיידְן אִין זַיין אֵייגְן לַאנְד, אוּן אִין זַיין אֵייגְן הוֹיז.
58
אוּן עֶר הָאט דָארְט נִישְׁט גֶעטָאן קֵיין סַך וואוּנְדֶער, מַחְמַת זֵייעֶר אוּמְגְלוֹיבְּן.