אידיש
1
אִין יֶענֶער צַייט אִיז יֵשׁוּעַ אִין אַ שַׁבָּת גֶעגַאנְגֶען דוּרְךְ תְּבוּאָה־פֶעלְדֶער; אוּן זַיינֶע תַּלְמִידִים זֶענֶען גֶעוֶוען הוּנְגֶערִיק, אוּן הָאבְּן אָנְגֶעהוֹיבְּן צוּ רַייסְן זַאנְגֶען אוּן עֶסְן.
2
אָבֶּער אַז דִי פְּרוּשִׁים הָאבְּן דָאס גֶעזֶען, הָאבְּן זֵיי צוּ אִים גֶעזָאגְט: זֶע, דַיינֶע תַּלְמִידִים טְוּעֶן, וָואס מֶען טָאר נִישְׁט טָאן אוּם שַׁבָּת.
3
אָבֶּער עֶר הָאט צוּ זֵיי גֶעזָאגְט: הָאט אִיר נִישְׁט גֶעלֵייעֶנְט וָואס דָוִד הָאט גֶעטָאן, בְּעֵת עֶר אִיז גֶעוֶוען הוּנְגֶערִיק, אוּן דִי, וָואס זֶענֶען גֶעוֶוען מִיט אִים?
4
וִוי עֶר אִיז אַרַיינְגֶעגַאנְגֶען אִין דֶעם הוֹיז פוּן גָאט, אוּן הָאט גֶעגֶעסְן דָאס לֶחֶם־הַפָּנִים, וָואס עֶר הָאט נִישְׁט גֶעטָארְט עֶסְן, אוּן אוֹיךְ נִישְׁט דִי, וָואס זֶענֶען גֶעוֶוען מִיט אִים, נַייעֶרְט פַאר דִי כֹּהֲנִים אַלֵיין?
5
אָדֶער הָאט אִיר נִישְׁט גֶעלֵייעֶנט אִין דֶער תּוֹרָה, אַז דִי כֹּהֲנִים זֶענֶען מְחַלֵל שַׁבָּת אִין בֵּית־הַמִקְדָשׁ, אוּן דָאךְ זֶענֶען זֵיי נִישְׁט חַיָיב?
6
אָבֶּער אִיךְ זָאג אַייךְ, אַ גְרֶעסֶערֶער פוּן בֵּית־הַמִקְדָשׁ אִיז דָא פַארַאן.
7
אוּן אוֹיבּ אִיר וָואלְט פַארְשְׁטַאנֶען, וָואס דָאס מֵיינְט: חֶסֶד בַּאגֶער אִיךְ אוּן נִישְׁט קֵיין קָרְבָּנוֹת, וָואלְט אִיר נִישְׁט פַארְמִשְׁפָּט דִי אוּמְשׁוּלְדִיקֶע;
8
וָוארִים דֶער בֶּן־אָדָם אִיז הַאר אִיבֶּער דֶעם שַׁבָּת.
9
אוּן עֶר אִיז אַוֶועק פוּן דָארְטְן, אוּן אִיז אַרַיינְגֶעגַאנְגֶען אִין זֵייעֶר שׁוּל.
10
אוּן אָט אִיז דָארְט גֶעוֶוען אַ מֶענְטְשׁ מִיט אַ פַארְדַארְטֶער הַאנְט. אוּן זֵיי הָאבְּן אִים גֶעפְרֶעגְט: מֶעג מֶען הֵיילְן אוּם שַׁבָּת? כְּדֵי זֵיי זָאלְן אִים קֶענֶען פַארְמַסְרְן.
11
הָאט עֶר צוּ זֵיי גֶעזָאגְט: וָואסַאר מֶענְטְשׁ צְוִוישְׁן אַייךְ, וָואס פַארְמָאגְט אַ שָׁאף, אוּן אוֹיבּ זִי זָאל שַׁבָּת אַרַיינְפַאלְן אִין אַ גְרוּבּ, צִי וֶועט עֶר זִי נִישְׁט אָננֶעמֶען אוּן אַרוֹיסְשְׁלֶעפְּן?
12
בְּכֵן, וִויפְל מֶער אִיז אַ מֶענְטְשׁ וֶוערְט פוּן אַ שָׁאף! דֶערִיבֶּער מֶעג מֶען שַׁבָּת טָאן גוּטְס.
13
דֶערְנָאךְ הָאט עֶר גֶעזָאגְט צוּם מֶענְטְשְׁן: שְׁטְרֶעק אוֹיס דַיין הַאנְט. אוּן עֶר הָאט זִי אוֹיסְגֶעשְׁטְרֶעקְט, אוּן זִי אִיז גֶעזוּנְט גֶעוָוארְן, וִוי דִי אַנְדֶערֶע.
14
אוּן דִי פְּרוּשִׁים זֶענֶען אַרוֹיסְגֶעגַאנְגֶען, אוּן הָאבְּן זִיךְ קֶעגְן אִים אַן עֵצָה גֶעהַאלְטְן, וִוי אִים אוּמְצוּבְּרֶענְגֶען.
15
אוּן אַז יֵשׁוּעַ הָאט דָאס בַּאמֶערְקְט, אִיז עֶר אַוֶועק פוּן דָארְטְן. אוּן אַ סַך זֶענֶען אִים נָאכְגֶעגַאנְגֶען, אוּן עֶר הָאט זֵיי אַלֶע גֶעהֵיילְט,
16
אוּן זֵיי בַּאפוֹילְן אִים נִישְׁט מְגַלֶה צוּ זַיין,
17
כְּדֵי עֶס זָאל מְקוּיָם וֶוערְן, וָואס סֶע אִיז גֶעזָאגְט גֶעוָוארְן פוּן יְשַׁעְיָהוּ הַנָבִיא:
18
אָט אִיז מַיין קְנֶעכְט, וֶועמֶען אִיךְ הָאבּ אוֹיסְדֶערְוֵויילְט, מַיין גֶעלִיבְּטֶער, וָואס אִיז מִיר וואוֹילְגֶעפֶעלְן. אִיךְ וֶועל אַרוֹיפְטָאן מַיין גֵייסְט אוֹיף אִים; אַ מִשְׁפָּט צוּ דִי פֶעלְקֶער וֶועט עֶר אַרוֹיסְלָאזְן.
19
עֶר וֶועט זִיךְ נִישְׁט קְרִיגְן, אוּן נִישְׁט שְׁרַייעֶן, אוֹיךְ וֶועט מֶען נִישְׁט הֶערְן זַיין קוֹל אִין דִי גַאסְן.
20
אַן אַיינְגֶעבּוֹיגְן שְׁטֶעקְל וֶועט עֶר נִישְׁט צֶעבְּרֶעכְן, אוּן אַ רַייכֶערְדִיקֶע קְנוֹיט וֶועט עֶר נִישְׁט פַארְלֶעשְׁן, בִּיז עֶר וֶועט אַרוֹיסְבְּרֶענְגֶען דֶעם מִשְׁפָּט צוּם נִצָחוֹן;
21
אוּן אוֹיף זַיין נָאמֶען וֶועלְן דִי פֶעלְקֶער הָאפְן.
22
דֶעמָאלְט הָאט מֶען צוּ אִים גֶעבְּרַאכְט אַ בְּלִינְד־שְׁטוּמֶען, וָואס אִיז גֶעוֶוען בַּאזֶעסְן פוּן אַ שֵׁד, אוּן עֶר הָאט אִים גֶעהֵיילְט, אַזוֹי, אַז דֶער שְׁטוּמֶער הָאט גֶערֶעדְט אוּן גֶעזֶען.
23
אוּן דָאס גַאנְצֶע פָאלְק הָאט זִיךְ גֶעחִידוּשְׁט, אוּן גֶעזָאגְט: זָאל דָאס זַיין דֶער בֶּן־דָוִד?
24
אָבֶּער אַז דִי פְּרוּשִׁים הָאבְּן דָאס גֶעהֶערְט, הָאבְּן זֵיי גֶעזָאגְט: עֶר טְרַייבְּט אַרוֹיס שֵׁדִים נָאר דוּרְךְ בַּעַל־זְבוּב, דֶעם שַׂר פוּן דִי שֵׁדִים.
25
אוּן פַארְשְׁטֵייעֶנְדִיק זֵייעֶרֶע מַחְשָׁבוֹת, הָאט עֶר צוּ זֵיי גֶעזָאגְט: יֶעדֶע מְלוּכָה, וָואס אִיז צֶעטֵיילְט קֶעגְן זִיךְ אַלֵיין, וֶוערְט חָרוּב; אוּן יֶעדֶע שְׁטָאט אָדֶער הוֹיז, וָואס אִיז צֶעטֵיילְט קֶעגְן זִיךְ אַלֵיין, וֶועט נִישְׁט הָאבְּן קֵיין קִיוּם.
26
אוּן אוֹיבּ דֶער שָׂטָן טוּט אַרוֹיסְטְרַייבְּן דֶעם שָׂטָן, אִיז עֶר צֶעטֵיילְט קֶעגְן זִיךְ אַלֵיין, טָא וִוי אַזוֹי קָאן זַיין מְלוּכָה הָאבְּן אַ קִיוּם?
27
אוּן אוֹיבּ אִיךְ טְרַייבּ אַרוֹיס שֵׁדִים דוּרְךְ בַּעַל־זְבוּב, דוּרְךְ וֶועמֶען טְרַייבְּן אַייעֶרֶע זִין זֵיי אַרוֹיס? דֶערִיבֶּער זָאלְן זֵיי זַיין אַייעֶרֶע רִיכְטֶער.
28
טְרַייבּ אִיךְ אָבֶּער אַרוֹיס שֵׁדִים דוּרְךְ דֶעם גֵייסְט פוּן גָאט, טָא הָאט גֶענֶעעֶנְט צוּ אַייךְ דָאס מַלְכוּת פוּן גָאט.
29
אָדֶער וִוי אַזוֹי קָאן אֵיינֶער אַרַיינְקוּמֶען אִין הוֹיז אַרַיין פוּן דֶעם גִיבּוֹר, אוּן רוֹיבְּן זַיינֶע זַאכְן, אוֹיבּ עֶר בִּינְדְט נִישְׁט קוֹדֶם דֶעם גִיבּוֹר, אוּן דֶערְנָאךְ עֶרְשְׁט קָאן עֶר בַּארוֹיבְּן זַיין הוֹיז.
30
וֶוער סֶע אִיז נִישְׁט מִיט מִיר, אִיז קֶעגְן מִיר, אוּן וֶוער סֶע זַאמֶלְט נִישְׁט אַיין מִיט מִיר, צֶעשְׁפְּרֵייט.
31
דֶערִיבֶּער זָאג אִיךְ אַייךְ, יֶעדֶע זִינְד אוּן לֶעסְטֶערוּנְג וֶועט פַארְגֶעבְּן וֶוערְן דִי מֶענְטְשְׁן, אָבֶּער דִי לֶעסְטֶערוּנְג קֶעגְן דֶעם גֵייסְט וֶועט נִישְׁט פַארְגֶעבְּן וֶוערְן.
32
אוּן וֶוער סֶע וֶועט רֶעדְן אַ וָוארְט קֶעגְן דֶעם בֶּן־אָדָם, וֶועט מֶען עֶס אִים מוֹחֵל זַיין, וֶוער אָבֶּער סֶע וֶועט רֶעדְן קֶעגְן דֶעם רוּחַ־הַקוֹדֶשׁ, דֶעם וֶועט מֶען עֶס נִישְׁט מוֹחֵל זַיין, נִישְׁט אוֹיף דֶער וֶועלְט אוּן נִישְׁט אוֹיף דֶער יֶענֶער וֶועלְט.
33
אָדֶער מַאכְט דֶעם בּוֹים גוּט, אוּן זַיינֶע פֵּירוֹת גוּט, אָדֶער מַאכְט דֶעם בּוֹים שְׁלֶעכְט, אוּן זַיינֶע פֵּירוֹת שְׁלֶעכְט; וָוארִים דֶעם בּוֹים דֶערְקֶענְט מֶען לוֹיט זַיינֶע פֵּירוֹת.
34
אִיר אָפְּשְׁטַאם פוּן שְׁלַאנְגֶען! וִוי קָאנְט אִיר רֶעדְן גוּטְס, וֶוען אִיר זֶענְט שְׁלֶעכְט? וָוארִים פוּן וָואס דָאס הַארְץ אִיז פוּל, רֶעדְט דָאס מוֹיל.
35
דֶער גוּטֶער מֶענְטְשׁ טוּט אַרוֹיסְבְּרֶענְגֶען פוּן זַיין גוּטְן אוֹצָר גוּטְס; אוּן דֶער שְׁלֶעכְטֶער מֶענְטְשׁ טוּט אַרוֹיסְבְּרֶענְגֶען פוּן זַיין שְׁלֶעכְטְן אוֹצָר שְׁלֶעכְטְס.
36
אִיךְ זָאג אַייךְ, אַז פַאר יֶעדְן פּוּסְטְן וָוארְט, וָואס מֶענְטְשׁן רֶעדְן, וֶועלְן זֵיי מוּזְן אָפְּגֶעבְּן חֶשְׁבּוֹן אִין יוֹם־הַדִין;
37
וָוארִים לוֹיט דַיינֶע רֵייד וֶועסְטוּ גֶערֶעכְטְפַארְטִיקְט וֶוערְן, אוּן לוֹיט דַיינֶע רֵייד וֶועסְטוּ פַארְמִשְׁפָּט וֶוערְן.
38
דֶעמָאלְט הָאבְּן עֶטְלֶעכֶע פוּן דִי סוֹפְרִים אוּן פְּרוּשִׁים צוּ אִים גֶעזָאגְט רֶבְּי, מִיר וָואלְטְן וֶועלְן זֶען אַ צֵייכְן פוּן דִיר.
39
אָבֶּער עֶר הָאט גֶעעֶנְטְפֶערְט, אוּן צוּ זֵיי גֶעזָאגְט: אַ שְׁלֶעכְטֶער אוּן נוֹאפְדִיקֶער דוֹר זוּכְט אַ צֵייכְן, אָבֶּער סֶע וֶועט אִים קֵיין צֵייכְן נִישְׁט גְֶעגֶעבְּן וֶוערְן, סַיידְן דֶער צֵייכְן פוּן יוֹנָה הַנָבִיא.
40
וַוייל אַזוֹי וִוי יוֹנָה אִיז דְרַיי טֶעג אוּן דְרַיי נֶעכְט גֶעוֶוען אִין דֶעם אִינְגֶעוֵוייד פוּן דֶעם פִישׁ, אַזוֹי וֶועט דֶער בֶּן־אָדָם זַיין דְרַיי טֶעג אוּן דְרַיי נֶעכְט אִין דֶעם הַארְץ פוּן דֶער עֶרְד.
41
דִי מֶענְטְשְׁן פוּן נִינְוֵה וֶועלְן אוֹיפְשְׁטֵיין צוּם מִשְׁפָּט מִיט דֶעם דָאזִיקְן דוֹר, אוּן וֶועלְן אִים פַארְמִשְׁפָּטְן; וָוארִים זֵיי הָאבְּן תְּשׁוּבָה גֶעטָאן אוֹיף דֶעם רוּפְן פוּן יוֹנָה, אוּן דָא אִיז פַארַאן אַ גְרֶעסֶערֶער פוּן יוֹנָה.
42
דִי מַלְכָּה פוּן תֵּימָן וֶועט אוֹיפְשְׁטֵיין צוּם מִשְׁפָּט מִיט דֶעם דָאזִיקְן דוֹר, אוּן אִים פַארְמִשְׁפָּטְן; וָוארִים זִי אִיז גֶעֶקוּמֶען פוּן עֶק וֶועלְט צוּ הֶערְן דִי חָכְמָה פוּן שְׁלֹמֹה; אוּן דָא אִיז פַארַאן אַ גְרֶעסֶערֶער פוּן שְׁלֹמֹה.
43
אוּן בְּעֵת דֶער אוּמְרֵיינֶער גֵייסְט גֵייט אַרוֹיס פוּן אַ מֶענְטְשְׁן, וַואנְדֶערְט עֶר אַרוּם אִין טְרוּקֶענֶע עֶרְטֶער, אוּן זוּכְט אַ אוּן אַז עֶר גֶעפִינְט אִים נִישְׁט,
44
דֶעמָאלְט זָאגְט עֶר: אִיךְ וֶועל מִיךְ אוּמְקֶערְן אִין מַיין הוֹיז אַרַיין, פוּנְוַואנֶען אִיךְ בִּין אַרוֹיסְגֶעגַאנְגֶען. אוּן בְּעֵת עֶר קוּמְט, גֶעפִינְט עֶר עֶס לֵיידִיק, אוֹיסְגֶעקֶערְט, אוּן אוֹיסְגֶעפּוּצְט.
45
דֶערְנָאךְ גֵייט עֶר, אוּן נֶעמְט מִיט זִיךְ זִיבְּן אַנְדֶערֶע רוּחוֹת, נָאךְ עֶרגֶערֶע פוּן אִים אַלֵיין, אוּן זֵיי גֵייעֶן אַרַיין אוּן וואוֹינֶען דָארְט; אוּן דֶער סוֹף פוּן יֶענֶעם מֶענְטְשׁן וֶוערְט עֶרגֶער וִוי דֶער אָנהֵייבּ. פּוּנְקְט אַזוֹי וֶועט אוֹיךְ זַיין מִיט דֶעם דָאזִיקְן שְׁלֶעכְטְן דוֹר.
46
אוּן בְּשַׁעַת עֶר הָאט נָאךְ גֶערֶעדְט צוּם פָאלְק, עֶרְשְׁט זַיין מוּטֶער אוּן זַיינֶע בְּרִידֶער זֶענֶען גֶעשְׁטַאנֶען אִין דְרוֹיסְן, אוּן הָאבְּן גֶעוָואלְט מִיט אִים רֶעדְן.
47
אוּן אֵיינֶער הָאט צוּ אִים גֶעזָאגְט: זֶע, דַיין מוּטֶער אוּן דַיינֶע בְּרִידֶער שְׁטֵייעֶן אִין דְרוֹיסְן אוּן וִוילְן מִיט דִיר רֶעדְן.
48
אָבֶּער עֶר הָאט גֶעעֶנְטְפֶערְט, אוּן גֶעזָאגְט צוּדֶעם, וָואס הָאט אִים דָאס גֶעזָאגְט: וֶוער אִיז מַיין מוּטֶער, אוּן וֶוער זֶענֶען מַיינֶע בְּרִידֶער?
49
אוּן עֶר הָאט אוֹיסְגֶעשְׁטְרֶעקְט זַיין הַאנְט אוֹיף זַיינֶע תַּלְמִידִים, אוּן גֶעזָאגְט: אָט אִיז מַיין מוּטֶער אוּן מַיינֶע בְּרִידֶער!
50
וָוארִים וֶוער סֶע וֶועט טָאן דֶעם רָצוּן פוּן מַיין פָאטֶער אִין הִימְל, אִיז מַיין בְּרוּדֶער, אוּן שְׁוֶועסְטֶער, אוּן מוּטֶער.